Na największym poligonie wojsk radzieckich w Polsce

wilkocin-il09a-thumbW trakcie krótkiego wyjazdu na Dolny Śląsk w dniu 30 marca 2016 roku członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Lubonia zwiedzili poradzieckie instalacje wojskowe znajdujące się w dolnośląskim Wilkocinie oraz Duninowie.

Na południe od Przemkowa i Chocianowa znajdował się największy w Polsce poligon wykorzystywany do 1992 roku przez Północną Grupę Wojsk Armii Radzieckiej zarówno do ćwiczeń jednostek lotniczych, jak i pancernych. Na dzień dzisiejszy tylko część terenu użytkowana jest przez Wojsko Polskie, a na jego większości ze względu na unikatowe walory przyrodnicze utworzono Przemkowski Park Krajobrazowy.

W pobliżu Wilkocina w 1983 roku zbudowano dwa rozległe schrony wykonane z typowych elementów prefabrykowanych. W przypadku wybuchu globalnego konfliktu miały one stanowić dobrze zabezpieczone i zamaskowane zapasowe stanowiska dowodzenia sztabu Północnej Grupy Wojsk oraz Naczelnego Dowództwa Zachodniego Teatru Działań Strategicznych.

Na podstawie międzynarodowych umów o wycofaniu wojsk radzieckich z naszego kraju w pełni wyposażone obiekty przekazano stronie polskiej w dniu 29 lipca 1992 roku. Choć początkowo pilnowane, dość szybko zostały zdewastowane i okradzione z wszystkiego, co można było sprzedać. Do dzisiaj nie pozostało w nich nic z pierwotnego wyposażenia, a obecnie służą jedynie jako siedlisko nietoperzy. Szkoda, że tak się stało, gdyż chociażby w dawnym NRD potrafiono docenić wartość zabytkową tego typu obiektów i powstały tam liczne muzea związane z Zimną Wojną, o których my możemy teraz tylko pomarzyć.

Następnie odwiedziliśmy Jednostkę Wojskową 4229 w Duninowie. Kompleks zajmujący powierzchnię około 650 hektarów powstał w latach trzydziestych XX wieku dla potrzeb Wehrmachtu. Składał się on z kilkudziesięciu magazynów amunicyjnych, budynków sztabowych oraz baraków mieszkalnych dla obsługi. Po zakończeniu drugiej wojny światowej przejęła je Armia Radziecka wykorzystując zespół do 14 października 1992 roku. Zrealizowano wówczas charakterystyczny blok mieszkalny typu Leningrad, obecnie wystawiony na sprzedaż. Po przejęciu terenu przez Wojsko Polskie utworzono w nim między innymi Skład Materiałowy 5. Rejonowej Bazy Materiałowej, od 2011 roku funkcjonuje w nim 4. Regionalna Baza Logistyczna.

Na koniec obejrzeliśmy jeszcze zamek w Chocianowie zrealizowany pod koniec XIII wieku z inicjatywy piastowskiego księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I. Później budowla przechodziła z rąk do rąk, aż w końcu trafiła do Melchiora Gotloba. Ten dokonał w latach 1728-1732 jej gruntownej modernizacji na barokową rezydencję według projektu Marcina Franza. Okazała bryła z dominującą wieżą została ujęta wówczas dwoma oficynami, powstał także park. W okresie powojennym założenie popadało w coraz większą ruinę mimo starań o chociaż doraźne zabezpieczenie. Od 1997 roku pałac ma prywatnego właściciela, jednak w tym czasie stan obiektu nie uległ znaczącej poprawie.

© Przemysław Maćkowiak

 

Tablica informacyjna w Wilkocinie zatytułowana „Bunkry w Przemkowskim Parku Krajobrazowym”. O samych schronach można się z niej dowiedzieć raczej niewiele, o ochronie nietoperzy w samych obiektach za to bardzo dużo. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Tablica informacyjna w Wilkocinie zatytułowana „Bunkry w Przemkowskim Parku Krajobrazowym”. O samych schronach można się z niej dowiedzieć raczej niewiele, o ochronie nietoperzy w samych obiektach za to bardzo dużo. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

W pobliżu jednego ze schronów dowodzenia sztabu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej przygotowano ziemne ukrycia dla pojazdów. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

W pobliżu jednego ze schronów dowodzenia sztabu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej przygotowano ziemne ukrycia dla pojazdów. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Nadziemny budynek zrealizowany w 1983 roku połączony z systemem podziemnym. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Nadziemny budynek zrealizowany w 1983 roku połączony z systemem podziemnym. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Wnętrze jednego z pomieszczeń, zwraca uwagę brak pierwotnego wyposażenia rozkradzionego po 1992 roku. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Wnętrze jednego z pomieszczeń, zwraca uwagę brak pierwotnego wyposażenia rozkradzionego po 1992 roku. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na ścianach zachowały się jeszcze napisy eksploatacyjne. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na ścianach zachowały się jeszcze napisy eksploatacyjne. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Wnętrze jednego z największych pomieszczeń wykonanych w elementów prefabrykowanych typu Granit... Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Wnętrze jednego z największych pomieszczeń wykonanych w elementów prefabrykowanych typu Granit… Fot. © Przemysław Maćkowiak.

...i jednego z najmniejszych z częściowo zachowaną murowaną (!) ubikacją. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

…i jednego z najmniejszych z częściowo zachowaną murowaną (!) ubikacją. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Jedno z głównych wejść do podziemnego kompleksu. Fot. © Waldemar Waliczak.

Jedno z głównych wejść do podziemnego kompleksu. Fot. © Waldemar Waliczak.

Elewacja zakrywająca uniwersalny schron betonowy typu Granit stanowiący część podziemnego kompleksu. Mogły one pełnić różne funkcje począwszy od magazynów głowic jądrowych, ukryć dla sprzętu, aż po elementy stanowisk dowodzenia, czy węzłów łączności. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Elewacja zakrywająca uniwersalny schron betonowy typu Granit stanowiący część podziemnego kompleksu. Mogły one pełnić różne funkcje począwszy od magazynów głowic jądrowych, ukryć dla sprzętu, aż po elementy stanowisk dowodzenia, czy węzłów łączności. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Lubonia przez wjazdem do jednostki wojskowej w Duninowie. Widoczna wartownia oraz haubica 122 mm wzór 1938 (M 30). Jej produkcja rozpoczęła się w ZSRR w 1940 roku, a zakończyła w 1955 (wyprodukowano jej prawie 20 tysięcy sztuk). Do dziś jest użytkowa w Wojsku Polskim jako „122 mm ciągniona haubica wzór 1938/1985”. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Lubonia przez wjazdem do jednostki wojskowej w Duninowie. Widoczna wartownia oraz haubica 122 mm wzór 1938 (M 30). Jej produkcja rozpoczęła się w ZSRR w 1940 roku, a zakończyła w 1955 (wyprodukowano jej prawie 20 tysięcy sztuk). Do dziś jest użytkowa w Wojsku Polskim jako „122 mm ciągniona haubica wzór 1938/1985”. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na terenie jednostki trwają intensywne prace adaptacyjne obiektów do nowych zadań. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na terenie jednostki trwają intensywne prace adaptacyjne obiektów do nowych zadań. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Zespół baraków dla obsługi magazynów amunicyjnych nie jest obecnie wykorzystywany przez wojsko. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Zespół baraków dla obsługi magazynów amunicyjnych nie jest obecnie wykorzystywany przez wojsko. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Modernistyczny blok mieszkalny typu Leningrad wystawiony jest na sprzedaż. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Modernistyczny blok mieszkalny typu Leningrad wystawiony jest na sprzedaż. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Bloki tego typy powstawały na terenach garnizonów Północnej Grupy Wojsk w Polsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. Pięciokondygnacyjne budowle montowano z prefabrykowanych elementów przywiezionych koleją z ZSRR. Na zdjęciu modułowa konstrukcja łazienki włącznie z ubikacją i kabiną prysznicową. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Bloki tego typy powstawały na terenach garnizonów Północnej Grupy Wojsk w Polsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. Pięciokondygnacyjne budowle montowano z prefabrykowanych elementów przywiezionych koleją z ZSRR. Na zdjęciu modułowa konstrukcja łazienki włącznie z ubikacją i kabiną prysznicową. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na ścianach można jeszcze odnaleźć fragmenty gazet stanowiących podkład pod tapety. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Na ścianach można jeszcze odnaleźć fragmenty gazet stanowiących podkład pod tapety. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

W pobliżu bloku powstały niewielkie schrony przeciwlotnicze. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

W pobliżu bloku powstały niewielkie schrony przeciwlotnicze. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Rezydencja w Chocianowie, o metryce średniowiecznej, zwraca uwagę swoim rozmachem. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Rezydencja w Chocianowie, o metryce średniowiecznej, zwraca uwagę swoim rozmachem. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Główne wejście usytuowane w wykuszu w fasadzie jest skutecznie pilnowane... Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Główne wejście usytuowane w wykuszu w fasadzie jest jak widać skutecznie pilnowane… Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Południowa oficyna pozbawiona jest więźby dachowej, a mury obwodowe spięte są ankrami. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Południowa oficyna pozbawiona jest więźby dachowej, a mury obwodowe spięte są ankrami. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Okazała więźba dachowa w oficynie północnej. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Okazała więźba dachowa w oficynie północnej. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Popiersie króla Prus i cesarza Niemiec Wilhelma I w obramieniu okiennym jednej z kamienic. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Popiersie króla Prus i cesarza Niemiec Wilhelma I w obramieniu okiennym jednej z kamienic. Fot. © Przemysław Maćkowiak.

Opublikowano w kategorii Artykuły, Media i prasa.